%P 8-12
%N 9
%D 2025
%V 2
%L uzindex1881
%X <p><em>Ushbu maqolada o‘zbek tilida sodda gap qurilishining valensiya nazariyasi asosidagi formal-funksional talqini tahlil qilinadi. Fe’lning sintaktik markaz sifatidagi roli, uning aktyantlar bilan o‘zaro munosabati hamda valensiya darajasi sodda gapning shakllanish jarayonidagi hal qiluvchi omillar sifatida ko‘rib chiqiladi. Formal yondashuv doirasida fe’lning grammatik xususiyatlari - boshqaruv, moslashuv, bitishuv mexanizmlari baholanadi, funksional yondashuv esa predikativlikning mazmuniy tarkibi, kommunikativ yuklama, vazifaviy-semantik munosabatlar bilan integratsiyada yoritiladi. Tadqiqot davomida fe’lning valensiya imkoniyatlari va cheklovlari sintaktik modellashtirish, aktyantlarning grammatik realizatsiyasi hamda gapning kommunikativ tuzilishi bilan bog‘liq holda tahlil qilinadi. Natijada sodda gapning struktura-semantik modeli hamda fe’l markazidagi sintaktik potensialning o‘zbek tilshunosligidagi mohiyati ochib beriladi.</em></p>
%J Fan va Tadqiqot Samaralari
%T O‘ZBEK TILIDA SODDA GAPNING VALENSIYA ASOSIDAGI FORMAL-FUNKSIONAL TALQINI: FE’L MARKAZIDAGI SINTAKTIK IMKONIYATLAR VA CHEKLOVLAR
%A Hilola Zubaydullayeva