%A Muqaddas Sobirova
%A Munira Quvonova
%T MIKROORGANIZMLAR YORDAMIDA NANOBO‘LAKCHALARNING SHAKILLANISHI
%J Barqaror Taraqqiyot va Rivojlanish  Tamoyillari
%L uzindex2050
%V 1
%X <p>Hozirgi kunda mikroorganizmlar yordamida nanono‘lakchalar shakillanishi keng miqyosda rivojlanib bormoqda. Mikroorganizmlar zaharli, qattiq kimyoviy moddalardan va fizik-kimyoviy sintez uchun zarur bo'lgan yuqori energiya talabidan qochib, ekologik toza va tejamkor vositalar sifatida ulkan salohiyatga ega bo'lgan muhim nanofabrikalar ekanligi ko‘rsatadi. Nanobo'lakchalarning bioshakllanishi, hujayra ichida sodir boʻlsa, masalan hujayra bioakkumulyatsiyada hosil boʻladigan boʻlakchalarning monodispersligi, hujayraning tashqarisida shakllanadigan nanoboʻlakchalarga qaraganda yuqoriroq bo'ladi, ammo ularni biomassadan ajratib olish biroz qiyinroq kechadi. Bunda, hujayrani ultratovush yoki detergent yordamida buzish kerak bo'ladi. Shu sababli ham nanooʻlchamli materiallar hosil qiluvchi produsentlarni tanlashda, mahsulotni ajratishda qoʻshimcha jarayonlarni olib bormaslik maqsadida, nanoboʻlakchalarni hujayradan tashqarida shakllantiradigan mikroorganizmlarga ustuvorlik beriladi. Masalan, optikada, elektronika va sensorli texnologiyalarda, faqatgina hujayra tashqarisida to'planadigan nanoboʻlakchalardan foydalaniladi.</p>
%D 2023
%P 146-148
%N 8