%N 4 %P 271-280 %V 3 %T JADIDCHILIKNING MAâRIFIY-ISLOHOTIY KONSEPSIYASI: MARKAZIY OSIYODA GâOYA, MINTAQAVIY XOSLIK VA DRAMATURGIYA TAJRIBASI %L uzindex4845 %D 2025 %A Doniyorbek Rustamov %J SCIENCE TIME %X
Maqolada XIX asr oxiri â XX asr boshida Markaziy Osiyoda shakllangan jadidchilik harakatining maârifiy-islohotiy tabiati tahlil qilinadi. Tadqiqot jadidlarni ârevolyutsion toântarishâ emas, balki taâlimni modernizatsiya qilish, diniy mutaassiblikning oldini olish va jamiyatni intellektual uygâotishga qaratilgan konseptual harakat sifatida talqin etadi. Ismoilbek Gasprinskiy gâoyalari, âusuli jadidâ maktablari, matbuot va dramaturgiya (Behbudiy, Xoji Muin, Fitrat, Avloniy, Hamza va boshqalar)ning ijtimoiy ongni yangilashdagi roli yoritiladi. Mintaqaviy xosliklar â Samarqand, Toshkent, Buxoro yoânalishlari â hamda ulamolarning siyosiy-madaniy taâsiri tarixiy manbalar va tadqiqotlar asosida koârsatib beriladi. Jadid matnlarining til-uslubiy qatlamlari, publitsistika va pyesalardagi leksik-semantik resurslar, korpus yondashuvining ahamiyatiga urgâu beriladi.