%J Innovation and development %T SUG‘ORISH TIZIMINI QAYTA QURISH VA YIRIKLASHTIRISH: QASHQADARYO TAJRIBASI %A Iqbol Jabbarova %P 15-26 %N 4 %D 2026 %V 4 %L uzindex714 %X

Ushbu maqolada Ikkinchi jahon urushidan keyingi davrda (1945–1970) Qashqadaryo viloyatida irrigatsiya tizimining tiklanishi va modernizatsiyasi tahlil qilinadi. Urushdan keyin sovet hukumati paxtachilikni tiklash maqsadida suv xo‘jaligiga alohida e’tibor qaratdi. 1950-yilda qabul qilingan “Yangi sug‘orish tizimiga o‘tish” to‘g‘risidagi farmon asosida doimiy ariqlar tugatilib, vaqtinchalik ariqlar orqali yirik sug‘orish xaritalari (20–60 gektar) joriy etildi. Qashqadaryoda 1951–1952-yillarda 39 ming gektar yer yiriklashtirilib, sug‘orish xaritalari soni 9266 tadan 963 taga qisqardi. 1956–1963-yillarda Chimqo‘rg‘on suv ombori (500 mln m³) qurilib, 100 ming gektardan ortiq yerning suv ta’minoti yaxshilandi. Shuningdek, Qarshi cho‘lini o‘zlashtirish loyihasining boshlanishi, suv xo‘jaligi boshqaruvi tizimidagi islohotlar yoritilgan. Maqolada irrigatsiya sohasidagi o‘zgarishlar paxta hosildorligining oshishiga, kolxoz daromadlarining ko‘payishiga va viloyat iqtisodiyotining mustahkamlanishiga olib kelganligi ko‘rsatilgan.