%0 Journal Article %@ 2992-8850 %A Sariyev, Sherzod %D 2026 %F uzindex:7258 %J SCIENCE TIME %N 5/1 %P 355-361 %T TILLARNING O‘ZARO ALOQASI VA KULOLCHILIK LEKSIKASI %U https://uzindex.com/id/eprint/7258/ %V 4 %X

Ushbu maqola maqola o‘zbek tilidagi kulolchilik leksikasining tarixiy taraqqiyotida tillararo aloqalarning tutgan o‘rni va leksik o‘zlashma jarayonlarining genezisini tadqiq etishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda o‘zbek kulolchilik atamalari tarkibida fors-tojik, arab, mo‘g‘ul, xitoy va rus tillaridan o‘zlashgan leksik birliklarning hududiy taqsimoti, semantik moslashuvi va fonetik adaptatsiyasi xususiyatlari areal-tipologik hamda etimologik metodlar yordamida o‘rganildi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, o‘zbek kulolchilik leksikasining 42% ga yaqini o‘zlashma so‘zlardan iborat bo‘lib, ulardan eng katta ulush fors-tojik (24,8%) va arab (9,3%) tillariga to‘g‘ri keladi. Ushbu o‘zlashmalar, asosan, IX–XII asrlardagi Markaziy Osiyo madaniy uyg‘onish davrida shakllangan va kulolchilik hunarining texnologik takomillashuvi bilan bevosita bog‘liqdir.