%N 5/2 %P 388-397 %D 2026 %L uzindex7355 %V 4 %T BADIIY TARJIMADA MILLIY RUHNI SAQLASH MUAMMOLARI VA TAMOYILLARI %X
Ushbu maqolada badiiy tarjimaning eng qiziqarli va murakkab masalalaridan biri â asardagi milliy ruh va milliy koloritni boshqa tilga oÊ»girish muammolari oÊ»rganiladi. Bugungi globallashuv zamonida tarjima shunchaki soÊ»zlarni almashtirish emas, balki ikki xalq madaniyatini oÊ»zaro tanishtirish vositasidir. Har bir millatning turmush tarzi, feʼl-atvori va dunyoqarashi uning adabiyotida aks etadi. Shuning uchun badiiy asarni tarjima qilayotganda undagi milliy muhitni saqlab qolish juda muhim, aks holda asar oÊ»zining jozibasini yoÊ»qotib, oddiy matnga aylanib qoladi. Maqolada milliy ruhni shakllantiruvchi asosiy vositalar â realiyalar (taomlar, kiyimlar, urf-odatlar) va xalq iboralari tarjimasidagi muammolar tahlil qilingan. Masalan, oÊ»zbek adabiyotidagi "kelin salom" yoki "beshik toÊ»yi" kabi soÊ»zlarni chet tiliga shunchaki silliqlab oÊ»girish oÊ»zbek madaniyati jozibasini yoÊ»qotadi. Maqolada bunday soÊ»zlarni transliteratsiya qilish (asl holicha qoldirish) va matn ostida izoh berish eng toÊ»gÊ»ri yoÊ»l ekanligi misollar bilan koÊ»rsatilgan. Shuningdek, xalq iboralarini soÊ»zma-soÊ»z tarjima qilish gÊ»alizlikka olib kelishi va ularga mos muqobillar topish lozimligi taʼkidlangan. Xulosa qilib aytganda, tarjimon matnni tushunarsiz milliy soÊ»zlar bilan toÊ»ldirib ham yubormasligi, shu bilan birga, asarni haddan tashqari silliqlab yubormasligi, yaʼni "meʼyor"ni saqlashi shart. Maqoladan filologiya yoÊ»nalishi talabalari va tarjima bilan shugÊ»ullanuvchilar amaliy qoÊ»llanma sifatida foydalanishlari mumkin.
%A Musharrafxon Imomaliyeva %J SCIENCE TIME