%P 545-552 %N 5/1 %T OLAMNING OâZBEKCHA LISONIY MANZARASI VA UNING LINGVOKULTUROLOGIYADAGI TALQINI %V 4 %L uzindex7366 %D 2026 %J SCIENCE TIME %A Akram Kuldashev %A Shaxnoza Qoâldasheva %X
Mazkur maqolada olamning oâzbek tili yordamida voqelanadigan milliy, lisoniy manzarasi va uning lingvokulturologiyadagi talqini masalasi haqida soâz yurutiladi. Maâlumki, bugungi kunda tilshunoslikka oid tadqiqotlarda âdunyo manzarasiâ va âdunyo modeliâ atamalari yonma-yon qoâllanib, koâpincha bir xil maânoda ishlatilmoqda. Ammo bizning fikrimizcha, ushbu tushunchalar oârtasida muhim farqlar mavjud. Til, tafakkur va madaniyat oâzaro nihoyatda uzviy bogâliq boâlib, ular amalda uch tarkibiy unsurdan tashkil topgan yagona tizim sifatida namoyon boâladi. Bu tarkibiy qismlarning hech biri qolgan ikkitasisiz mustaqil ravishda faoliyat yurita olmaydi, yaâni mavjud boâlishi ham mumkin emas. Ularning barchasi birgalikda tashqi olam bilan munosabatga kirishadi, uni aks ettiradi hamda ayni paytda uni shakllantirish jarayonida ham ishtirok etadi. Natijada esa âdunyo manzarasiâ deb ataluvchi tasavvurlar yuzaga keladi. Mazkur maqolada mualliflar âdunyoâ tushunchasi, âdunyo manzarasiâ muammosi, olamning real manzarasi, olamning madaniy manzarasi va olamning lisoniy manzarasi, olamning milliy manzarasi kabi tushunchalarning mohiyatini ochib berishga yoânaltirilgan.