%V 4 %T OCHILDIMUROD MIRIY GâAZALLARIDA TALMEH POETIKASI %L uzindex7632 %D 2026 %J SCIENCE TIME %A Hurriyat Abdullayeva %X
Mazkur maqolada XIX asr oxiri oâzbek mumtoz adabiyotining yirik vakili Ochildimurod Miriy lirikasida talmeh sanâatining qoâllanish xususiyatlari tadqiq etiladi. Tadqiqot manbasi sifatida shoirning Muhammadjon Mahmudov tomonidan nashrga tayyorlangan âTanlangan asarlarâ toâplamidagi gâazal va muxammaslar tahlil qilindi. Talmehlar semantik va funksional jihatdan tasniflanib, paygâambarlar va muqaddas shaxslar, ishqiy-dostoniy qahramonlar, âShohnomaâ epik obrazlari, muqaddas joylar, tasavvufiy siymolar, ramziy geografiya hamda adabiy-madaniy shaxslar bilan bogâliq yetti asosiy kategoriya aniqlandi. Tahlil jarayonida Miriy talmehlarining rivoyat qatlamini faollashtirish, qiyosiy mubolagâa yaratish, ideal oshiq obrazini shakllantirish, satirik-tanqidiy maâno hosil qilish va adabiy vorislikni ifodalash kabi funksiyalari ochib berildi. Shuningdek, shoir poetikasida âmaânoviy zanjirâ tamoyili asosida tashkil topgan talmehlar tizimi mavjudligi koârsatildi. Tadqiqot natijalari Miriy lirikasida talmeh sanâati shunchaki badiiy bezak emas, balki mazmunni chuqurlashtiruvchi va madaniy xotirani faollashtiruvchi muhim poetik vosita ekanligini tasdiqlaydi.
%N 5/2 %P 503-514